Warning: dir(/home3/umutihea/public_html/wp-content/upgrade/wordpress-seo.27.6/wordpress-seo/vendor_prefixed/guzzlehttp/psr7/src/): Failed to open directory: No such file or directory in /home3/umutihea/public_html/wp-admin/includes/class-wp-filesystem-direct.php on line 665

Warning: dir(/home3/umutihea/public_html/wp-content/upgrade/wordpress-seo.27.6/wordpress-seo/vendor_prefixed/guzzlehttp/promises/src/): Failed to open directory: No such file or directory in /home3/umutihea/public_html/wp-admin/includes/class-wp-filesystem-direct.php on line 665

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home3/umutihea/public_html/wp-admin/includes/class-wp-filesystem-direct.php:665) in /home3/umutihea/public_html/wp-includes/feed-rss2.php on line 8
Francois Jassu, Author at Umuti Health https://umutihealth.com/author/fbeditor/ Committed to see you Healthier Sat, 17 Oct 2026 04:39:05 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.3 https://umutihealth.com/wp-content/uploads/2016/08/cropped-favicon-150x150.png Francois Jassu, Author at Umuti Health https://umutihealth.com/author/fbeditor/ 32 32 Gutwara inda ukiri muto: Ikibazo gihangayikishije dukwiye kurwanya https://umutihealth.com/gutwara-inda-ukiri-muto/ Sat, 17 Oct 2026 04:39:05 +0000 https://umutihealth.com/?p=7443 Isi yose muri iyi minsi ihangayikishijwe no kwiyongera kw’abana b’abakobwa batwita bakiri bato, ndetse no mu gihugu cyacu iki ni kimwe mu bibazo bihangayikishije cyane aho usanga umubare w’abana b’abakobwa batwara inda ugenda wiyongera aho kugabanyuka. Iterambere, uburere budahagije, ibishuko byiyongera nibimwe mu bigaragazwa ko bigira uruhare mu gutwara izi nda. Aha buri wese yakibaza […]

The post Gutwara inda ukiri muto: Ikibazo gihangayikishije dukwiye kurwanya appeared first on Umuti Health.

]]>
Amafunguro ya mbere mu gutera ubwivumbure usabwa kumenya https://umutihealth.com/ibyokurya-bitera-ubwivumbure/ Fri, 16 Oct 2026 15:42:04 +0000 https://umutihealth.com/?p=7435 Ujya wumva umuntu avuga ati jyewe sindya inyama iyo nziriye ndapfuruta, undi ati jyewe iyo ndiye imyumbati ndaruka inda nkayeza. Benshi usanga bavuga bati ubwo nyine inzoka yawe ntibishaka nyamara kandi burya si inzoka iba itabishaka ahubwo ibi ni ubwivumbure umubiri uba wagize kuri iryo funguro. Ubu bwivumbure ku mafunguro runaka ubusanga ku bantu bakuru […]

The post Amafunguro ya mbere mu gutera ubwivumbure usabwa kumenya appeared first on Umuti Health.

]]>
Uko mu maso hawe hameze hari icyo bisobanuye ku buzima bwawe https://umutihealth.com/mu-maso-hawe-havuga-byinshi-ku-buzima/ Fri, 16 Oct 2026 02:56:44 +0000 https://umutihealth.com/?p=7424 Kubyuka ugasanga mu maso hawe hajemo ibiheri cyangwa ibishishi ntawe bidatera imbogamizi. Nyamara kandi twihutira gushaka imiti ikiza ibyo biheri, rimwe na rimwe aho gukira bikiyongera. Kuko twavuye ibigaragara tutitaye ku cyabiteye cyangwa tugakoresha imiti itajyanye n’icyo turwaye. Impinduka zose ziba mu maso; byaba ibyo biheri, uruhu rukanyaraye, iminkanyari, iminwa yumye, n’ibindi binyuranye burya biba […]

The post Uko mu maso hawe hameze hari icyo bisobanuye ku buzima bwawe appeared first on Umuti Health.

]]>
Sobanukirwa uko wahangana n’ibimeme https://umutihealth.com/uko-warwanya-ibimeme/ https://umutihealth.com/uko-warwanya-ibimeme/#comments Wed, 14 Oct 2026 05:07:29 +0000 http://umutihealth.com/?p=1512 Ibimeme (pied d’athlete/athlete’s foot) ni indwara iterwa na mikorobi zo mu bwoko bw’imiyege (champignons/fungi). Mikorobi itera ibimeme ikunda kuba ahantu hahora ubukonje nko muri douche, mu biziba n’ibyondo, mu bimoteri (poubelle), n’ahandi hatagera izuba rihagije. Iyi mikorobi ifata hagati y’amano uretseko ishobora no kuzamuka igafata ahandi ku kirenge, no mu kiganza. Abantu bahora bambaye inkweto […]

The post Sobanukirwa uko wahangana n’ibimeme appeared first on Umuti Health.

]]>
https://umutihealth.com/uko-warwanya-ibimeme/feed/ 1
Akamaro ka vitamini E https://umutihealth.com/vitamini-e/ Tue, 13 Oct 2026 15:44:59 +0000 http://umutihealth.com/?p=1927 Vitamini E ni imwe muri vitamini zidakunze kuboneka henshi ikanaba muri vitamini zidasohoka mu nkari bivuze ko gufata inyongera zayo nyinshi atari byiza. Iyi vitamini ikaba igira uruhare runini mu mikorere y’imisemburo ku gitsinagore ndetse no ku bagabo ibagirira akamaro kanyuranye nkuko tugiye kubibona Akamaro ka vitamini E ku mubiri Iyi vitamini igira uruhare mu […]

The post Akamaro ka vitamini E appeared first on Umuti Health.

]]>
Uko wahangana no gufatwa n’imbwa mu kuguru https://umutihealth.com/gufatwa-nimbwa-mu-kuguru/ Tue, 13 Oct 2026 05:08:41 +0000 http://umutihealth.com/?p=3133 Gufatwa n’imbwa bivugwa akenshi mu gihe imikaya yo ku kibero cyangwa imfundiko, yikanya ku buryo butunguranye bikababaza cyane kandi bikamara igihe kinini cyangwa gito. Gusa hari igihe ububabare bukomeza bikaba byanamara umunsi wose ku buryo uwafashwe n’imbwa aba atabasha kwigenza kubera kuribwa. Nubwo abantu bose bashobora gufatwa n’imbwa ariko byiyongera cyane iyo umuntu akuze kuko […]

The post Uko wahangana no gufatwa n’imbwa mu kuguru appeared first on Umuti Health.

]]>
Nakora iki ko nifuza kongera ibiro?  https://umutihealth.com/kongera-ibiro/ Mon, 12 Oct 2026 17:04:58 +0000 http://umutihealth.com/?p=2275 Nubwo kugira BMI irenze 30 ari ikibazo gikomeye gusa no kugira iri munsi ya 18.5 ni ikibazo. Iyo ufite iyi BMI uba unanutse pee, uba ugomba kongera ibiro. Niyo mpamvu tugiye kureba icyo wakora ngo izamuke byibuze ijye hagati ya 18.5 na 25. Umunyarwanda yaciye umugani ngo UTAMIYE NTATAMURE ABA YARATAMITSWE. Uramutse udafite ubundi burwayi […]

The post Nakora iki ko nifuza kongera ibiro?  appeared first on Umuti Health.

]]>
Burya kwiba ntabwo buri gihe biba ingeso mbi, bishobora no kuba uburwayi https://umutihealth.com/kwiba-bishobora-kuba-uburwayi/ Sun, 11 Oct 2026 01:58:52 +0000 https://umutihealth.com/?p=7357 Kwiba iyo bivuzwe benshi batekereza abatera za gatarina, abakora mu mifuka, cyangwa abacukura amazu n’abitwaje intwaro. Nyamara burya igihe cyose utwaye ikitari icyawe utabiherewe uburenganzira na nyiracyo, uba wibye, witwa umujura. Nubwo benshi mu biba babiterwa n’ingeso iba yarahereye bakiri bato bakayikurana ndetse abandi bakiba kuko icyo bibye bagikeneye nyamara badashaka gukora ngo bakigereho hari […]

The post Burya kwiba ntabwo buri gihe biba ingeso mbi, bishobora no kuba uburwayi appeared first on Umuti Health.

]]>
Uburyo bwo kuboneza urubyaro budakoresha imisemburo https://umutihealth.com/kuboneza-urubyaro-nta-misemburo/ Sat, 10 Oct 2026 17:16:50 +0000 http://umutihealth.com/?p=3523 Ubusanzwe uburyo bwo kuboneza urubyaro burimo ibice 2 by’ingenzi hakaba uburyo bukoresha imisemburo (ibinini, inshinge, …) hakaba n’ubudakoresha imisemburo. Uburyo bukoresha imisemburo usanga ari bwo bwitabirwa cyane, kandi ni mu gihe kuko burizewe ku gipimo cyo hejuru kurenza ubudakoresha imisemburo. Nyamara burya ngo nta mwiza wabuze inenge, niyo mpamvu nubwo bwizewe bushobora gutera ibindi bibazo […]

The post Uburyo bwo kuboneza urubyaro budakoresha imisemburo appeared first on Umuti Health.

]]>
Bimwe mu bimera biteye nk’ibice by’umubiri w’umuntu bigirira akamaro kihariye ibyo bice https://umutihealth.com/bimwe-mu-bimera-biteye-nkibice-byumubiri-wumuntu/ Sat, 10 Oct 2026 03:39:52 +0000 https://umutihealth.com/?p=7332 Hari imvugo yo mu rurimi rw’icyongereza ivuga ngo “you are what you eat”,bivuze ngo ukozwe cyangwa uri ibyo urya. Ibi ushobora kubyumva ukumva ni ibisanzwe ariko muri iyi nkuru tugiye kugaragaza ibirenze ibyo uhita wumva ucyumva iyi nteruro. Mu byo turya cyane cyane ibikomoka ku bimera usanga hari ibifite ishusho imeze nk’igice runaka cy’umubiri. Ndetse […]

The post Bimwe mu bimera biteye nk’ibice by’umubiri w’umuntu bigirira akamaro kihariye ibyo bice appeared first on Umuti Health.

]]>
Ibintu by’ingenzi wakora niba wifuza gutakaza ibiro https://umutihealth.com/niba-wifuza-gutakaza-ibiro/ Thu, 08 Oct 2026 17:45:53 +0000 https://umutihealth.com/?p=7317 Umuntu wese ufite igipimo cya BMI kirengeje 25 aba abarirwa mu bantu bafite umubyibuho udasanzwe, muri make bafite ibyago byinshi biterwa no kugira umubyibuho ukabije nk’indwara zinyuranye z’umutima, diyabete, kubura urubyaro ku bagore, kunanirwa gutera akabariro ku bagabo, n’ibindi binyuranye. Niyo mpamvu usanga buri wese ashishikajwe no kugabanya ibiro, nyamara bamwe kubera ubutamenya usanga bagabanya […]

The post Ibintu by’ingenzi wakora niba wifuza gutakaza ibiro appeared first on Umuti Health.

]]>
Impamvu 4 zitera kugabanyuka k’ubudahangarwa https://umutihealth.com/kugabanyuka-kubudahangarwa/ Wed, 07 Oct 2026 14:06:45 +0000 http://umutihealth.com/?p=3810 Ubushobozi bw’umubiri bwo kubasha guhangana no gutsinda indwara bufatiye ku kuba umubiri ufite ubudahangarwa. Kuba ufite ubudahangarwa bwuzuye kandi bukora neza ni ikintu cy’ingenzi mu kubasha guhangana no gutsinsura indwara zinyuranye zibasira umubiri cyane cyane iziterwa na mikorobi. Ujya usanga umuntu akubwira ati navuka sindarwara ibicurane, ati iyo uruyuki rundumye simbyimbirwa, undi ati jyewe uretse […]

The post Impamvu 4 zitera kugabanyuka k’ubudahangarwa appeared first on Umuti Health.

]]>
Wari uziko inzoka zo mu nda zishobora kugutera umubyibuho udasanzwe? https://umutihealth.com/inzoka-umubyibuho-udasanzwe/ Wed, 07 Oct 2026 02:35:12 +0000 https://umutihealth.com/?p=7295 Hari imvugo imenyerewe ariko ikoreshwa mu gusererezanya ivuga ko abantu bamwe babyibushye biba atari ukubyibuha ahubwo ari inzoka ziba zarababyimbishije. Nubwo akenshi abavuga ibi bataba babanje gupima uwo muntu ngo bamenye koko niba ari byo, nyamara burya inzoka ziri mu bintu bishobora gutera kubyibuha kudasanzwe, nubwo bidaterwa n’ubwinshi bwazo. Akenshi iyo umuntu arwaye mu nda […]

The post Wari uziko inzoka zo mu nda zishobora kugutera umubyibuho udasanzwe? appeared first on Umuti Health.

]]>
Sobanukirwa NEW START unamenye ingingo ziyigize https://umutihealth.com/new-start/ Tue, 06 Oct 2026 14:53:47 +0000 https://umutihealth.com/?p=7278 Buri muntu mu buzima bwe bwa buri munsi aba yifuza ikintu cyamufasha kubaho atarwaragurika ndetse akaba akomeye, ari iberege cyangwa imbirizi y’umusore nkuko mu mvugo ijimije ariko inashekeje ivuga. Ibi kubigeraho ntibyoroshye ariko kandi ntibinagoye kuko abanyarwanda barayamaze ngo “gushaka ni ugushobora”. Burya icyo umugabo yiyemeje (umuntu muri rusange) akigeraho, cyane cyane iyo ari ikintu […]

The post Sobanukirwa NEW START unamenye ingingo ziyigize appeared first on Umuti Health.

]]>
Burya imidido ni indwara ishobora kuvurwa igakira iyo wivuje kare https://umutihealth.com/imidido/ Tue, 06 Oct 2026 03:08:46 +0000 http://umutihealth.com/?p=3089 Imidido ni indwara irangwa no kubyimba ibice runaka by’umubiri cyane cyane amaguru. Gusa si yo yonyine ashobora kubyimba kuko n’ibindi bice bishobora kubyimba nk’intoki, cyangwa imyanya ndangagitsina. Iyi ndwara ikaba ari ingaruka z’uko urwungano rwa lymph (aya ni amatembabuzi aba mu mubiri ariko atari amaraso, nayo akaba afite imiyoboro yayo) ruba rwangiritse iyo miyoboro ikipfundika […]

The post Burya imidido ni indwara ishobora kuvurwa igakira iyo wivuje kare appeared first on Umuti Health.

]]>
Ibyafasha umwana gukura mu bwenge https://umutihealth.com/gukura-mu-bwenge-ku-mwana/ Mon, 05 Oct 2026 16:38:47 +0000 http://umutihealth.com/?p=4439 Nubwo ntacyo waheraho ngo wemeze ko umwana wawe azaba umuhanga nka Einstein cyangwa Banyaga nkuko bavugwa mu bahanga ariko hari ibyo wagakoreye umwana wawe uko agenda akura byamufasha kuzamura igipimo cye cy’ubwenge. Muri byo harimo imikino inyuranye, n’ibindi bintu bisaba umwana gutekereza bityo ubwonko bwe bugakanguka. Kuva umwana avutse kugeza yujuje imyaka 2 ubwonko bwe […]

The post Ibyafasha umwana gukura mu bwenge appeared first on Umuti Health.

]]>
Imikurire y’umwana mu bwenge n’imitekerereze https://umutihealth.com/gukura-mu-bwenge/ Fri, 02 Oct 2026 04:51:51 +0000 http://umutihealth.com/?p=4090 Mu mikurire yacu dukura mu bintu 2 binyuranye; hari ugukura mu gihagararo no gukomera hakabaho no gukura mu bwenge cyangwa intekerezo. Usanga abana bose badakura ku gipimo kimwe, nyamara kandi hari ibyo umwana uri mu cyiciro runaka aba agomba kuba azi, kugirango ube wizeye ko ari gukura neza. Muri iyi nkuru tugiye kurebera hamwe imikurire […]

The post Imikurire y’umwana mu bwenge n’imitekerereze appeared first on Umuti Health.

]]>
Sobanukirwa igitera abagore bamwe guhorana ubushake bwo gukora imibonano https://umutihealth.com/ubushake-bukabije/ Thu, 01 Oct 2026 16:37:56 +0000 http://umutihealth.com/?p=3167 Ubusanzwe abagore bagira ubushake buke mu gukora imibonano mpuzabitsina ugereranyije n’abagabo. Abaganga bagaragaza ko ibi biterwa nuko, umusemburo wa testosterone uba ari mwinshi ku bagabo ugereranyije n’abagore. Kuko ugereranyije ku bagore uwo bafite ni 1/10 cy’uw’abagabo. Gusa hari abagore bagira uyu musemburo wa testosterone mwinshi bikaba byamuzamurira iruba ryo gukora imibonano. Nyamara siwo gusa ushobora […]

The post Sobanukirwa igitera abagore bamwe guhorana ubushake bwo gukora imibonano appeared first on Umuti Health.

]]>
Ibyo kurya byo kwitaho mu gihe ubana n’ubwandu bw’agakoko gatera SIDA https://umutihealth.com/ibyo-kurya-ku-muntu-wanduye-agakoko-gatera-sida/ Thu, 01 Oct 2026 05:35:35 +0000 https://umutihealth.com/?p=7216 Tariki ya mbere Ukuboza buri mwaka isi yose izirikana ubwandu bw’agakoko gatera SIDA. Muri uyu mwaka wa 2017 intego iragira iti: “Twipimishe SIDA. Ku uyifite, gutangira no kuguma ku miti ni ubuzima burambye.” Ese imiti gusa kuyigumaho birahagije niba waramaze kwandura? Wibuke ko imiti ijya mu mubiri, kandi uwo mubiri wamaze gutakaza ubudahangarwa bwawo kubera […]

The post Ibyo kurya byo kwitaho mu gihe ubana n’ubwandu bw’agakoko gatera SIDA appeared first on Umuti Health.

]]>
Akamaro ko kumva umuziki ku mugore utwite https://umutihealth.com/umuziki-ku-mugore-utwite/ Wed, 30 Sep 2026 15:53:38 +0000 https://umutihealth.com/?p=7211 Abantu bose baba abato n’abakuze ntawe utishimira umuziki. Iyo udakunda izituje uba ukunda izibyinitse, udakunda reggae aba akunda dancehall, RnB, zouk cyangwa slows. Ese wari uzi ko burya n’umwana uri mu nda anezezwa n’umuziki nyina umutwite aba ari kumva? Uretse kugukuramo stress no kwigunga bizanongera ubusabane buri hagati yawe n’uwo utwite. Uretse ibyo gusa kandi […]

The post Akamaro ko kumva umuziki ku mugore utwite appeared first on Umuti Health.

]]>